Erteleme davranışınızdan kurtulmak için psikolojik öneriler

1. Neden Ertelediğini Keşfet:
Erteleme çoğu zaman tembellikten değil, mükemmeliyetçilik, başarısızlık korkusu, motivasyon eksikliği veya aşırı yüklenmiş olma hissinden kaynaklanır. Öncelikle, altında yatan nedeni fark et.

2. Küçük Hedefler Belirle:
Büyük görevler göz korkutucu olabilir. Görevi küçük, yapılabilir parçalara bölmek, işe başlama eşiğini düşürür.

3. 5 Dakika Kuralını Uygula:
“Yalnızca 5 dakika çalışacağım” diyerek başla. Beyin, başladığı işi bitirme eğilimindedir. Devam etme olasılığın yüksektir.

4. İç Diyaloğunu Gözden Geçir:
“Kendimi hazır hissetmiyorum” gibi cümleler, ertelemenin klasik bahanesidir. Bu düşünceleri “Şimdi başlamam zor ama başlayınca açılırım” gibi ifadelerle değiştir.

5. Mükemmeliyetçiliği Bırak:
“Ya tam yaparsın ya hiç yapmazsın” düşüncesi ertelemenin temelidir. Unutma: Mükemmel değil, ilerleme önemlidir.

6. Ortamı Hazırla:
Dikkat dağıtıcıları kaldır, sade ve işlevsel bir alan yarat. Çevresel düzenlemeler, odaklanmayı kolaylaştırır.

7. Kendini Ödüllendir:
Tamamladığın her küçük görevin ardından kendine minik ödüller ver. Bu, davranışını pekiştirir.

8. Zaman Bloklama Yöntemini Deneyebilirsin:
Belirli zaman aralıklarını sadece belirli görevler için ayırmak, işi ertelememek için işe yarar.

9. “Yeterince iyi” kavramını benimse:
Her şey mükemmel olmayabilir ama yine de yapılabilir ve işe yarar olabilir.

10. Gerekirse bir uzmandan destek al:
Eğer erteleme davranışı hayatının birçok alanını etkiliyorsa, altta yatan duygusal sebeplerle çalışmak faydalı olabilir.

İşlerinizi Sürekli Aksatıyorsanız: Ertelemenin Psikolojik Nedenleri ve Çözüm Yolları

Hepimiz zaman zaman yapmamız gereken işleri erteleriz. Ancak erteleme davranışı sıklaşmaya başladığında, yalnızca zaman yönetimi sorunu olmaktan çıkar ve psikolojik bir mesele haline gelir. Yapılacaklar listesi büyüdükçe stres artar, stres arttıkça da işe başlamak daha zor hale gelir. Böylece kişi kendisini bir kısır döngünün içinde bulabilir.

Neden İşlerimizi Erteleriz?

Toplumda yaygın olan inanışın aksine, erteleme çoğu zaman tembellikten kaynaklanmaz. Ertelemenin altında farklı psikolojik nedenler yatabilir:

1. Mükemmeliyetçilik

Bazı insanlar bir işi kusursuz yapamayacaklarını düşündüklerinde başlamamayı tercih ederler. “Mükemmel olmayacaksa hiç yapmayayım” düşüncesi, harekete geçmenin önündeki en büyük engellerden biridir.

2. Başarısızlık Korkusu

Yapılacak işin sonucuyla ilgili kaygılar, kişinin işe başlamasını geciktirebilir. Çünkü başlamamak, olası bir başarısızlıkla yüzleşmemeyi sağlar.

3. Başarı Korkusu

İlginç bir şekilde bazı kişiler başarılı olmanın getireceği sorumluluklardan da çekinebilir. Bu durumda kişi bilinçdışı olarak kendisini geri tutabilir.

4. Duygusal Kaçınma

Sıkıcı, zorlayıcı veya stres yaratan görevler olumsuz duygular uyandırabilir. Erteleme, kısa vadede bu duygulardan kaçınmayı sağlar. Ancak uzun vadede kaygıyı artırır.

5. Motivasyon Beklemek

Birçok kişi işe başlamak için motive olmayı bekler. Oysa psikolojik araştırmalar motivasyonun çoğu zaman eylemden sonra geldiğini göstermektedir. Başlamak, motivasyon yaratır.

Erteleme Döngüsünü Nasıl Kırabilirsiniz?

Görevi Küçük Parçalara Bölün

Beynimiz büyük ve karmaşık görevleri tehdit olarak algılayabilir. Yapılacak işi mümkün olduğunca küçük adımlara ayırmak başlama direncini azaltır.

Örneğin:

“Rapor yazacağım” yerine,

* Bilgisayarı açacağım.
* Dosya oluşturacağım.
* Başlıkları yazacağım.

şeklinde ilerlemek daha kolaydır.

5 Dakika Kuralını Uygulayın

Kendinize yalnızca 5 dakika çalışacağınızı söyleyin. Çoğu zaman en zor kısım başlamaktır. Başladıktan sonra devam etmek daha kolay hale gelir.

Kusursuzluk Yerine İlerlemeyi Hedefleyin

Kendinize şu soruyu sorun:

“Mükemmel yapmak mı istiyorum, yoksa tamamlamak mı?”

Çoğu durumda tamamlanan bir iş, mükemmel olması beklenen ama hiç başlanmayan bir işten daha değerlidir.

Duygularınızı Fark Edin

Ertelemenin arkasında hangi duygu olduğunu anlamaya çalışın.

* Kaygı mı?
* Yetersizlik hissi mi?
* Başarısızlık korkusu mu?
* Sıkılmışlık mı?

Sorunun kaynağını fark etmek, çözümün ilk adımıdır.

Kendinize Şefkat Gösterin

Erteleme nedeniyle kendinizi sert şekilde eleştirmek çoğu zaman sorunu büyütür. Suçluluk ve utanç duyguları motivasyonu artırmak yerine azaltabilir.

Bunun yerine şunu deneyin:

“Şu an zorlanıyorum ve bu insani bir durum. Küçük bir adımla başlayabilirim.”

Sonuç

Erteleme davranışı çoğu zaman zaman yönetiminden çok duygu yönetimiyle ilgilidir. Kendinizi sürekli işleri aksatırken buluyorsanız, yalnızca takviminizi değil, duygularınızı da gözden geçirmeniz faydalı olabilir. Küçük adımlar atmak, mükemmeliyetçilikten uzaklaşmak ve kendinize daha şefkatli yaklaşmak erteleme döngüsünü kırmanıza yardımcı olabilir.

Unutmayın; ilerlemek için her zaman büyük adımlar atmak gerekmez. Bazen yalnızca başlamak yeterlidir.

Psk.İlayda Güvenir